In het kader van het vijftigjarig bestaan van mijn huidige woonplaats Almere bracht ik een bezoek aan Museumwoning Huis van Haven aan de Schoolwerf 68. Ik werd er allerhartelijkst ontvangen door twee dames, Ans en Anneke. Zodra ik over de drempel stapte, was ik terug in de jaren zeventig.
Er gebeurde iets wonderlijks: uit het niets doken herinneringen op. De zware, donkerbruine bank, vaaslampen, gehaakte gordijnen, het oranje fornuis in de keuken, omringd door voorraadbussen en serviesgoed dat je met Douwe Egberts-zegels kon sparen. Ook de parapluplant ontbrak niet. Op de bovenverdieping nog meer herkenning: gehaakte beddenspreien, felgekleurde muren, rotanstoelen met fleurige kussentjes, een platenspeler, oude radio’s en macramé. Een heerlijke trip down memory lane. Ik kon een glimlach niet onderdrukken. Toegegeven, ik ben inmiddels formeel oud.
Op enig moment moest ik denken aan het Van Harenshuus in Sint Annaparochie, waar ik ooit in gesprek ging over vrijwilligerswerk. De associatie had alles te maken met de hoekjes die daar liefdevol en met zorg voor bewoners zijn ingericht, vol voorwerpen die herinneren aan 'de goede oude tijd'.
Ik bracht veel langer in de museumwoning door dan gepland. Aan de keukentafel waren inmiddels andere bezoekers aangeschoven: bewoners van het eerste uur. Een van hen kon machtig vertellen. Onder het genot van een sterke kop filterkoffie en molenspeculaas werd ik getrakteerd op verhalen uit eerste hand. Over de pioniers die in tijdelijke houten noodwoningen samen het avontuur aangingen en de basis legden voor de huidige stad.
Er ontstond een vertrouwd gevoel van nabijheid, dat voor mij zo kenmerkend is voor mijn bijzondere tijd op het Bildt. Het deed denken aan de gesprekken die spontaan ontstonden aan tafel bij De Aerdenplaats. Of bij Auke en Nynke, waar je uiteindelijk toch maar op het terras neerplofte om vervolgens een hele middag te genieten van het gezelschap en een goed glas.
Historisch gezien kunnen Almere en Stiens nauwelijks verder uit elkaar liggen. Almere is met ruim 230.000 inwoners, afkomstig uit zo'n 180 etnische groepen, inmiddels uitgegroeid tot de zevende gemeente van Nederland. Alleen Amsterdam, Rotterdam, Den Haag, Utrecht, Eindhoven en Groningen gaan haar voor. Stuk voor stuk steden met een geschiedenis van vele eeuwen. Almere is met vijftig jaar feitelijk nog maar een jonkie. De stad heeft een ongekende groeispurt doorgemaakt, met alles wat daarbij komt kijken. Kritiek is er volop, maar enige verwondering en respect zijn evenzeer op hun plaats, gezien de jonge leeftijd van 'Ally'.
Hoe anders is de geschiedenis van Stiens. Het dorp ontstond op een terp, die al vóór de christelijke jaartelling op een kwelderwal werd opgeworpen. Het van oudsher belangrijke terpdorp kent dus een aanzienlijk langere geschiedenis. Ook de naam heeft een hele ontwikkeling doorgemaakt. In de dertiende eeuw werd de plaats vermeld als Steninge, later onder meer als Steynsinghum, Stienzede, Stenze en Steens. De naam zou verwijzen naar de familie Steninge of de persoon Stêna.
Waar Almere inmiddels ruim 230.000 inwoners telt, heeft Stiens er zo'n 7.600 tot 7.800. Het oudste stadsdeel van Almere, Haven, waar ik woon, komt met ruim 21.000 inwoners qua omvang al een stuk dichter in de buurt van een dorp. En juist daar zijn verrassend veel overeenkomsten te vinden. Een dorpskern met supermarkten, speciaalzaken, gezellige terrassen en eetgelegenheden. En niet te vergeten water, met mogelijkheden om per sloep, pleziervaartuig of kano het grotere water op te zoeken. In Stiens via de Noordelijke Elfstedenroute, in Haven via het Gooimeer.
Ik begin steeds beter te begrijpen waarom ik na mijn vertrek uit Friesland juist voor Haven koos. Mensen die elkaar groeten, verhalen delen en gemakkelijk contact maken.
Een dorpse sfeer waarin verbinding kan groeien.
Almere mag dan vijftig jaar geleden uit de klei zijn getrokken, voor een thuis is meer nodig dan stenen, straten en huizen.
Een stad bouw je met stenen. Een thuis ontstaat door mensen
Sanne Verhoef
